GÓRY DLA POCZĄTKUJĄCYCH: Jak zaplanować trasę w górach?

Marzy Ci się górska wędrówka? Podczas przygotowań nie możesz zapomnieć o jednym z najważniejszych, a często niesłusznie bagatelizowanym: planowaniu trasy. Dlaczego to takie ważne i jak to zrobić dobrze, piszemy w dzisiejszym wpisie z serii „Góry dla początkujących”.

Czego dowiesz się z tego wpisu?

  • Jak zaplanować trasę górskiej wędrówki?
  • Dlaczego planowanie trasy trekkingu jest ważne?
  • O czym pamiętać, planując trasę wędrówki po górach?
  • Jaka aplikacja zastąpi tradycyjną mapę?

W skrócie

Planowanie trasy jest ważnym etapem przygotowań do górskiej wyprawy. Warto zrobić to porządnie, dokładnie obliczając czasy przejść, sprawdzając poziom trudności szlaków i upewniając się, że po drodze będzie gdzie odpocząć. Można zrobić to przy użyciu tradycyjnych map lub aplikacji, które wiele czynności wykonają automatycznie za Ciebie. Po zaplanowaniu trasy nie zapomnij poinformować swoich najbliższych, dokąd się wybierasz.

Dlaczego planowanie trasy w górach jest takie ważne?

Z trasami w outdoorze jest podobnie, jak w transporcie. Jeśli przewoźnik nie zoptymalizuje logistyki zleceń, prędzej czy później będzie miał straty w interesie. Na górskich szlakach też można się przeliczyć. Tylko konsekwencje będą nie finansowe, a zdrowotne.

Dobrze zaplanowana trasa górskiej wędrówki ustrzeże Cię przed wieloma problemami. W ten sposób unikniesz na przykład zbyt długich przejść bez odpoczynku, niebezpieczeństw dotarcia do celu po zmroku czy stromych podejść i przewyższeń ponad siły uczestników wyprawy.

Jak ustalić trasę górskiej wędrówki?

Planowanie trasy w 3 krokach:

1. Określ cel i miejsce, z którego będziesz ruszać

To najprzyjemniejszy etap przygotowań: zamykasz oczy, myślisz o szczycie, który chciałbyś zdobyć, wyobrażasz sobie widok z niego… A potem szukasz mapy odpowiedniego pasma i podejmujesz decyzję, od której strony go zaatakować.

Podpowiadamy: na krótkie wypady lepiej wybierać starty z takich miejsc, do których łatwo się dostać. Jeśli do jakiegoś szczytu prowadzi szlak tylko z jednej kiepsko skomunikowanej miejscowości, do której będziesz tłukł się kilka ładnych godzin i zmęczysz się, zanim do niej dojedziesz, warto dotrzeć tam wcześniej, żeby przed wędrówką porządnie się wyspać. Tylko prosimy o jedno: jeżeli nie jesteś pewien swoich umiejętności, kondycji i sprzętu, nie porywaj się na zbyt wysokie szczyty (nawet jeśli owiane są legendą, której częścią chciałbyś się stać).

2. Wybierz szlak

Wbrew powszechnemu przekonaniu kolor szlaków pieszych nie ma związku z poziomem ich trudności. Liczy się natomiast długość, suma podejść i nachylenie, czyli stromość. Dlatego przed wyruszeniem oceń, po jakim terenie prowadzi trasa, którą chcesz iść. Dostosuj jej trudność do umiejętności oraz do czynników zewnętrznych – pogody, pory roku. Wiadomo, że w zimie wchodzenie po bardzo eksponowanych, skalistych graniach nie będzie należało ani do przyjemnych, ani do bezpiecznych.

Upewnij się też, ile czasu powinno Ci zająć przejście danym szlakiem (na mapach podane są zwykle czasy w godzinach i minutach, czasem, zwykle na trasach nizinnych, zamiast nich autorzy podają odległość w kilometrach). Do wyliczonej długości trasy dodaj zapas na postoje i odpoczynek. Pamiętaj, że jesienią i zimą słońce zachodzi szybciej, a warunki w górach bywają kapryśne. Zapewniamy, że chodzenie po górach po zmroku nie jest łatwe, a w niektórych regionach bywa zabronione.

Mapa w górach

3. Zaplanuj postoje

W czasie każdej wędrówki musisz zostawić sobie pewien zapas czasu na postoje. Część z nich to zatrzymania z góry zaplanowane – odpoczynek w schronisku, drugie śniadanie, podziwianie widoków ze szczytu. Sporo czasu tracimy jednak na to, co niespodziewane: chowanie lub wyciąganie kurtki z plecaka, łapanie oddechu po trudniejszym podejściu, upewnianie się, że nie zboczyłeś ze szlaku i coś przyjemniejszego, czyli zdjęcie w szczególnie widokowym miejscu. Warto jednak pamiętać, żeby na początkowym odcinku trasy nie zatrzymywać się na długo i w żadnym wypadku nie siadać. Organizm dopiero przyzwyczaja się do wspinaczki, więc nie warto rozluźniać go, zanim zdąży się rozkręcić. Efektem zbyt częstych i zbyt długich postojów jest po prostu większe zmęczenie.

Dłuższy, półgodzinny odpoczynek warto zaplanować na mniej więcej połowę drogi. Zwłaszcza jeśli wybierasz się na wycieczkę w chłodniejszy dzień, koniecznie upewnij się, że na wybranej trasie znajduje się czynne schronisko lub schron turystyczny. Rozpoznasz je po symbolu prostokąta z chorągiewką na mapie.

Kartograf w komórce – aplikacje z e-mapami

Jeśli obsługa mapy tradycyjnej wydaje Ci się podobna do odczytywania egipskich hieroglifów, z odsieczą przychodzą takie aplikacje, jak mapa-turystyczna.pl. Możesz z niej korzystać z poziomu przeglądarki lub pobrać ją na swój telefon (obsługuje systemy Android i iOS).

Korzystanie z aplikacji nie jest skomplikowane. Wystarczy podać punkt startowy i docelowy, a program sam znajduje najbardziej odpowiadającą Twoim oczekiwaniom trasę. Możesz wybrać wariant najkrótszy i najszybszy, zapoznać się z sumą podejść i profilem wysokości. Co najpraktyczniejsze: aplikacja pokazuje orientacyjny czas przejścia. Na mapach w sposób interaktywny zaznaczone są schroniska, bazy i pola namiotowe oraz węzły szlaków – wystarczy kliknąć odpowiedni obiekt, żeby dodać go do planowanej trasy.

Również oznaczenia szlaków w aplikacji odpowiadają rzeczywistości – możesz posługiwać się nimi nie tylko do automatycznego planowania trasy, ale podobnie jak w przypadku tradycyjnej mapy. To właśnie możliwość przechowywania we własnym telefonie szczegółowych map większości górskich regionów w Polsce i na pograniczu z Czechami i Słowacją jest największą zaletą programu.

Aplikacje internetowe jak kompas

Niestety, jak każdy gadżet, mapa-turystyczna ma swoje wady. Do największych należy ta, że apka nie zapamiętuje planowanej trasy, dopóki jej nie zapiszesz, co może być problematyczne w przypadku wygaszenia ekranu podczas planowania. Użytkownicy krytykują też fakt, że nie ma możliwości odszukania swojej lokalizacji w trakcie wędrówki, aplikacja nie odnotowuje też zmiany szlaku, jeśli przypadkiem lub celowo zboczysz z trasy. To spore utrudnienie, biorąc pod uwagę, do jak zaawansowanej geolokalizacji przyzwyczaiły nas Google Maps. Z drugiej strony, gdy korzystasz z tradycyjnej mapy, tym bardziej żadne cudowne światło z nieba nie wskaże Ci, gdzie właśnie jesteś. Dlatego podczas marszu powinieneś zawsze na bieżąco kontrolować trasę.

Telefon z mapą najlepiej trzymać w torbie biodrowej, skąd łatwo go wyjąć w razie potrzeby – dzięki temu znajduje się zawsze pod ręką, a jest mniej narażony na zawilgocenie albo zgniecenie, zdarzające się najczęściej podczas noszenia w kieszeni spodni.

Tak czy inaczej, wiedzeni wieloletnim doświadczeniem górołazów, radzimy potrenować posługiwanie się tradycyjną mapą. Nawet zabezpieczone niezawodnym powerbankiem, telefony w górach czasem po prostu wariują i rozłączają się. Stoi za tym niska temperatura i duża wilgotność powietrza. Poza tym zasięg (i idąca za nim nawigacja) w górach często pozostawiają wiele do życzenia. Wówczas pozostaje już tylko kompas, mech na kamieniach i rzucany przez drzewa cień – mamy nadzieję, że nie zapomniałeś tych metod ze swoich harcerskich lat? ?

W sklepie Iguana co prawda nie zaplanujemy trasy wędrówki z Ciebie, ale chętnie doradzimy Ci, co na siebie włożyć i co zabrać ze sobą, abyś na każdym szlaku czuł się komfortowo. Zajrzyj na sklepiguana.pl i skompletuj z nami swój ekwipunek na górskie eskapady! Z kolejnego wpisu z naszej serii Góry dla początkujących dowiesz się, jak przygotować się do wędrówki.

Źródło zdjęć: shutterstock.com, unsplash.com