Polowanie na perseidy, czyli jak przygotować się do wyjścia nocą w góry

Skąd niebo widać piękniej niż z górskiego szczytu, gdzie sztuczne światło nie rozprasza ciemności, a gwiazdy wydają się na wyciągnięcie ręki? Aby oglądać coroczny deszcz Perseidów zdecydowanie warto wybrać się w góry! Podpowiadamy, jak przeżyć tę przygodę bezpiecznie…

Pomyśl życzenie

Zjawiska astronomiczne zawsze wzbudzały ludzką ciekawość. W starożytności astronomowie byli traktowani z niemal sakralną czcią, a wydarzeniom na nieboskłonie przypisywano magiczny charakter. Choć dziś wiemy o kosmosie znacznie więcej niż choćby sto, a co dopiero tysiąc lat temu, to jednak ciągle fascynuje nas tak samo.

Nic więc dziwnego, że gdy słyszymy o nadlatującym w kierunku Ziemi roju meteorytów, jednocześnie przechodzi nas dreszczyk strachu i zaciekawienia. Chcemy obejrzeć ten niezwykły spektakl, w głębi duszy wierząc w to, że któraś ze „spadających gwiazd” jest tą spełniającą życzenia.

Sierpniowy deszcz gwiazd

Perseidy to jeden z najbardziej ikonicznych rojów meteorytów, które możemy obserwować z Ziemi. Na Dalekim Wschodzie mówiono o nich już 2 tysiące lat temu. Perseidy na nocnym niebie są widoczne przez niemal całe wakacje. Ich deszcz przecina się z orbitą ziemską każdego roku w połowie lipca i towarzyszy nam aż do końca sierpnia. Najbardziej zbliżają się do powierzchni Ziemi między 12 a 13 sierpnia – tej nocy następuje maksimum ich aktywności, a na niebie pojawia się około 100 spadających gwiazd w ciągu godziny.

Perseidy cieszą się tak dużą popularnością nie tylko dlatego, że są regularnymi gośćmi w orbicie Ziemi, ale również z powodu pory, kiedy można je obserwować. Ciepłe sierpniowe noce sprzyjają obserwacjom astronomicznym. Jeśli i Ty chcesz zobaczyć deszcz spadających gwiazd, szykuj kocyk, ciepłą herbatkę i ruszaj tam, gdzie światło miasta nie będzie rozpraszało ciemności. W ten sposób możesz liczyć, że nie ominie Cię niezłe show.

Skąd najlepiej oglądać Perseidy?

Aby móc podziwiać deszcz meteorytów, najlepiej wybrać się w miejsce położone z dala od źródeł światła i unoszącej się nad ziemią łuny. Zaplanuj sobie wypad za miasto, a najlepiej… w góry. Z oddalonego od cywilizacji szczytu, gdzie nic nie rozprasza mroku, obserwacja nieba może przebiegać praktycznie bez zakłóceń. Nie musisz wspinać się bardzo wysoko (im wyżej, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia mgieł lub gęstych chmur, zwłaszcza nad ranem), choć z pewnością sam fakt oglądania Perseidów z jakiegoś znanego wierzchołka doda wydarzeniu jeszcze więcej atrakcyjności. Najważniejsze jednak, aby teren był odsłonięty – poszukaj polany, łąki, połoniny, gdzie nie ma wysokich drzew i nic nie zasłania widoku gwiazd.

W którą stronę nieba patrzeć?

Radiant (czyli najwyższy punkt przecięcia trajektorii lotu meteorytów) w deszczu Perseidów przemieszcza się na przestrzeni lipca i sierpnia przez gwiazdozbiory Kasjopei, Perseusza i Żyrafy. Jak łatwo wnioskować po nazwie roju, to w obrębie Perseusza osiąga swoje maksimum. I to w tę właśnie stronę należy patrzeć w nocy z 12 na 13 sierpnia. Ponieważ najlepsza pora do obserwacji konstelacji Perseusza to druga połowa nocy (wówczas znajduje się najwyżej nad horyzontem), polowanie na Perseidy wymaga uzbrojenia się w cierpliwość.

Ze szczytu gwiazdy widać lepiej – nocne wyjście w góry

Jeśli chcesz oglądać deszcz Perseidów z jak najlepszej perspektywy, wyjście w góry wydaje się wprost idealnym pomysłem. Rodzi jednak pytania: jak zorganizować taką wycieczkę, ile czasu na nią przeznaczyć, jak się przygotować i… czy to bezpieczne?

Kiedy wyruszyć?

W zależności od tego, dokąd się wybierasz, musisz przeznaczyć na wędrówkę odpowiednią ilość czasu. W ciemnościach zachowujesz większą ostrożność, a przez to nocą czas przejścia może się znacznie wydłużyć. Dolicz około 2 awaryjnych godzin do czasu podanego na mapie na dodatkowy odpoczynek, szukanie gorzej widocznego szlaku czy po prostu ze względu na wolniejsze tempo, zwłaszcza jeżeli nie znasz dobrze trasy. Jeżeli więc ruszasz z domu czy bazy wypadowej na pobliski szczyt, musisz odpowiednio wcześnie wyruszyć na szlak, aby po północy, gdy Perseidy będą najlepiej widoczne, dotrzeć na miejsce.

Oczywiście gorąco polecilibyśmy Ci nocleg w górach – w namiocie, w którym wystarczy rozsunąć zamki i można bez wychodzenia ze śpiwora podziwiać niebo. Polecilibyśmy, bo to fantastyczna przygoda, ale nie polecamy, bo… biwakowanie w niewyznaczonych miejscach jest w Polsce nielegalne. A na polu namiotowym, jak łatwo się domyślić, na egipskie ciemności i niezakłócony niczym widok gwieździstego nieba nie można liczyć…

Co na to prawo?

W parkach narodowych i wysokich partiach gór przebywanie na szlakach po zapadnięciu zmroku jest zabronione. O ile nikt nie wlepi Ci mandatu za zbyt późny powrót i nieplanowane schodzenie po zachodzie słońca, o tyle świadome opuszczenie bazy, żeby szwędać się po szlaku, nie spotka się z wyrozumiałością. Dlatego jeśli planujesz oglądać Perseidy z wierzchołka Turbacza czy z Połoniny Wetlińskiej, najlepiej przenocuj w najbliższym schronisku. Jeżeli zatrzymasz się w tatrzańskim Murowańcu, a po północy przespacerujesz nad Czarny Staw Gąsienicowy, widok z pewnością będzie równie dobry, jak ze szczytu Kasprowego. Za to wyprawa o wiele mniej niebezpieczna. O swoich zamiarach zawsze informuj obsługę schroniska – możemy się założyć, że okażą Ci zrozumienie. Prawdopodobnie sami planują wyjście gdzieś wyżej, żeby zobaczyć deszcz meteorytów.

Bezpieczeństwo przede wszystkim

W większości nieobjętych ochroną gór w Polsce „godzina policyjna” nie obowiązuje, a w każdym razie nikt nie patroluje szlaków i nie zawraca z nich ani zbłąkanych turystów, ani łowców zjawisk astronomicznych. Najważniejszy jest jednak zdrowy rozsądek. Podczas tego rodzaju wypraw na wędrowców może czyhać sporo niebezpieczeństw – od zwykłego zmęczenia po wypadki lub zabłądzenia spowodowane kiepską widocznością. Należy również pamiętać o zagrożeniu spotkaniem dzikich zwierząt, które nocą wychodzą na żer.

Jedno jest pewne – na taką nocną wycieczkę lepiej nie wybierać się w pojedynkę. A jeśli jesteś zaprawionym w bojach górołazem i nie boisz się samotnych wypraw, koniecznie poinformuj bliskich, dokąd i jaką trasą idziesz oraz kiedy zamierzasz wrócić.

Jak się przygotować do nocnego wyjścia w góry?

Temperatura w górach w nocy jest zupełnie inna niż za dnia – i to nawet w środku lata. W sierpniu amplituda temperatur między północą a południem bywa ogromna. Dlatego podczas nocnej wycieczki konieczna jest ciepła odzież. Weź ze sobą polar, a na nogi załóż pełne buty i długie spodnie, nawet jeśli za dnia chodziłeś w sandałach, szortach i T-shircie. Mogą się przydać czapka i rękawiczki. Zaopatrz się też w karimatę do siedzenia, śpiwór, a nawet koc i ciepłą herbatę. Wpatrywanie się w niebo może Ci zająć kilka godzin – to prawie pewne, że w tym czasie porządnie zmarzniesz.

Zabierz też coś do jedzenia – w nocy łatwo o tym zapomnieć, ale wędrówka męczy tak samo (albo nawet bardziej), jak w dzień i po kilku kilometrach wspinaczki kiszki zaczynają grać marsza. Utrata sił i zasłabnięcie w środku nocy na szlaku to nieciekawe zakończenie przygody, jaką miało być polowanie na Perseidy. Nie zapomnij o czołówce!

Zaplanuj rozsądnie trasę, w miarę możliwości omijając szczególnie trudne punkty terenu, jak skałki, wąwozy czy wyjątkowo strome podejścia. Gdy już będziesz wyruszał, mapę koniecznie spakuj do plecaka. Nie zaszkodzi zabrać ze sobą również kompas. Przed wyjściem dobrze się wyśpij. Pamiętaj, że prawdopodobnie na wędrówce zarwiesz całą noc, a wraz z powrotem w dolinie przywita Cię świt.

Inne gwiezdne roje

Choć najbardziej znane, Perseidy nie są jedynym deszczem meteorytów, który można obserwować na północnym niebie. Równolegle z nimi w orbicie ziemskiej znajdują się na przykład Delta Akwarydy. Jednak częstotliwość ich spadania nawet w noc maksimum to tylko 20 zdarzeń na godzinę, co sprawia, że przy Perseidach stają się praktycznie niezauważalne.

Ale różne roje meteorytów wchodzą w orbitę ziemską przez cały rok. Wśród nich wyróżnia się oczywiście te bardziej i te mniej aktywne. W pierwszych dniach stycznia można obserwować na przykład Kwadrantydy, a w kwietniu Lirydy (18 zdarzeń na godzinę) i eta Akwarydy (60 zdarzeń na godzinę). Najwięcej rojów pojawia się w pobliżu Ziemi końcem roku: w październiku są to Orionidy (30 zdarzeń na niebie) oraz Drakonidy (jedne z najobfitszych – w rekordowych latach aż kilkaset widocznych błysków), w grudniu dwa roje: bardzo aktywne Geminidy i niezbyt porywające Ursydy.

Są jeszcze tajemnicze Leonidy. To rój, którego częstotliwość trudno przewidzieć. Łowcy przygód mogą zapolować na niego w okolicach 17 listopada – i z pewnością nie pożałują. Nagrodą za wytrwałość w chłodną jesienną noc będzie spektakl, w którym może wystąpić nawet kilka tysięcy spadających gwiazd.

Romantyczne nazwy i piękne, wciąż niezrozumiałe i pozostające tak daleko poza zasięgiem ludzkiej kontroli zjawiska poruszają naszą wyobraźnię. Przypominają, że wszechświat kryje przed nami jeszcze wiele sekretów. Jeśli tak jak my marzysz, by wciąż je odkrywać, wpadnij na sklepiguana.pl – na naszym blogu znajdziesz ciekawostki na temat bezpiecznego i odpowiedzialnego uprawiania sportu, a w sklepie internetowym zaopatrzysz się w odzież, sprzęt i akcesoria, aby to co robisz, dawało Ci jeszcze więcej radości. Do zobaczenia!

To też może Cię zainteresować:

Leave no trace. Jak poruszać się po górach, żeby nie zostawiać śladów?

10 zasad bezpieczeństwa w górach

https://sklepiguana.pl/blog/gadzety-dla-chodzacych-po-gorach/>Gadżety dla chodzących po górach

Źródło zdjęć: unsplash.com, pixabay.com